Makale

Makale

Does Artificial Intelligence Trigger Digital Addiction? The Relationship Between AI-Driven Social Media Algorithms and Social Media Addiction 

Yapay Zekâ Dijital Bağımlılığı Tetikler mi?: Yapay Zekâ ve Sosyal Medya Algoritmalarının Bağımlılık İlişkisi

Demet YALÇIN
Yıl 9, Sayı 17, Sayfalar:262-285

The study examines the relationship between artificial intelligence (AI) and AI-powered social media algorithms. The study aims to determine the relationship between AI technologies integrated with algorithmic systems in social media environments and social media addiction, as well as the factors that could cause addiction among university students. In this context, semi-structured interviews were conducted with twelve university students selected through purposive sampling. The interview data were analysed using descriptive analysis methods in the MAXQDA programme, resulting in three main themes: AI and social media, algorithmic attraction in addiction, and AI-supported addiction. The study, which involved 84 codings, found that AI-supported algorithms extended the time people spent on social media and influenced the formation of echo chambers through the presentation of personalized content. Furthermore, it has been determined that the opportunities offered by AI technologies have accelerated the flow of content production and consumption, causing individuals to experience FOMO and a loss of time control, and that these technologies can cause feelings of loneliness and laziness in users. The study is significant in terms of understanding the impact of the relationship between AI and algorithms on social media environments and emphasising the necessity of conscious social media usage in this regard. Furthermore, the research contains information that supports public health against social media addiction. It is recommended that, in order to raise awareness among university students about how they can use these environments without developing addictive behaviour, the healthy ways of using these systems be incorporated in detail into the educational curriculum within the context of digital literacy. 

Çalışma, yapay zekâ (AI) ve yapay zekâ destekli sosyal medya algoritmalarının bağımlılık ilişkisini konu almaktadır. Çalışma, sosyal medya ortamlarında algoritmik sistemler ile bütünleşen yapay zekâ teknolojilerinin sosyal medya bağımlılığı ile ilişkisini ve üniversite öğrencileri üzerinde bağımlılık oluşturabilecek etkenleri saptamayı amaçlamaktadır. Bu bağlamda, amaçlı örneklem yoluyla seçilen on iki üniversite öğrencisi ile yarı yapılandırılmış görüşme gerçekleştirilmiştir. Görüşme verileri MAXQDA programında betimsel analiz yöntemiyle çözümlenerek AI ve sosyal medya, bağımlılıkta algoritmik cazibe ve AI destekli bağımlılık olmak üzere üç ana tema oluşturulmuştur. 84 kodlamanın yapıldığı çalışmada, AI destekli algoritmaların kişiselleştirilmiş içerik sunumuyla insanların sosyal medya ortamlarında geçirdiği süreyi uzattığı ve yankı odalarının oluşmasına etki ettiği bulgularına ulaşılmıştır. Ayrıca yapay zekâ teknolojilerinin sunmuş olduğu imkânlarla içerik üretim ve tüketim akışının hız kazandığı, bu durumun bireylerde FOMO ve zaman kontrolünün kaybedilmesine sebep olduğu ve bu teknolojilerin kullanıcılarda yalnızlık, tembellik gibi duygu durumlarına neden olabildiği de saptanmıştır. Çalışma, yapay zekâ ve algoritma ilişkisinin sosyal medya ortamlarına etkisinin kavranması ve bu doğrultuda bilinçli sosyal medya kullanımının gerekliliğini vurgulaması açısından önemlidir. Ayrıca araştırma, sosyal medya bağımlılığına karşı halk sağlığını destekleyen bilgiler içermektedir. Üniversite gençlerinin bu ortamları bağımlılık davranışı geliştirmeden nasıl kullanabileceklerine dair farkındalık kazandırması açısından, bu sistemlerin sağlıklı kullanım şekillerinin dijital okuryazarlık bağlamında ayrıntılı bir şekilde eğitim müfredatlarına eklenmesi, çalışma bağlamında önerilmektedir.